HAVACILIKTA KALİTE YÖNETİMİ

HAVACILIK SEKTÖRÜNDE KALİTE STANDARTLARI
Havacılık sektöründe üç önemli kalite standardı vardır. Birincisi Havacılık Kalite Yönetim Sistemidir.
(AS 9100- Aerospace Quality Management System). İkincisi Havacılık sektörü bakım işletmeleri için geliştirilmiş olan kalite sistemidir.
(AS 9110- Aerospace Maintenance Organization’s) Bakım işletmeleri bu standardın gereklerini yerine getirmeye çalışırlar.
Üçüncüsü Havacılık tedarik zincirinde yer alan kuruluşlar için geliştirilmiş olan kalite standardıdır.
AS 9120- Aerospace Stockist Distribution).
Bunun dışında genel olarak kalite yönetim sistemini tanımlayan ISO 9000:2005 Kalite Yönetim Sistemi Temeller ve Sözlük isimli standarttan (ISO 9000:2005, Quality management systems — Fundamentals and vocabulary) yararlanılır.

Bu üç standarttan havacılık işletmelerini birinci standart AS 9100 ilgilendirir. Bunun dışında her üç standardın “denetim”
gereklerini karşılamak üzere bir standart daha geliştirilmiştir ki bunun adı Havacılık işletmelerinde 9101 Kalite Yönetim
Sistemi (KYS) Denetim Gereklilikleri Standardıdır.
İşletmelerin sertifikalandırılmasına yönelik üç KYS standardının ötesinde havacılık endüstrisinde kullanılan diğer standartlar da vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• 9102 İlk malzeme muayene gereklilikleri standardı.
• 9103 Temel özelliklerdeki değişikliklerin yönetimi.
• 9107 Doğrudan teslimat yetkilendirme rehberi.
• 9114 Havacılık işletmeleri için direk nakliye rehberi.
• 9115 HUS işletmeleri için KYS gereklilikleri – yazılım olarak teslim edilebilir.
• 9116 Değişiklik Bildirimi (DEB) [Notice of Change (NOC) Requirements] gereklilikleri. Tasarım bilgisindeki
değişiklikler konusunda uyulması gereken şartlar. 2014 yılında kabul edilmiştir.
• 9117 Ürün/hizmet Serbest Bırakma Doğrulaması ÜSBD [Delegated Product Release Verification- (DPRV)] Tedarik zincirinin tüm düzeylerinde ürün veya hizmetin serbest bırakılması veya teslim edilme sağlamasının yapılmasıyla ilgili şartları belirler.
• 9131 Uygun olmayan (defolu) verilerin tanımlaması ve belgelemesi. Veriler içerik, format ve büyüklük olarak önceden belirlenen sözleşme şartlarına uygun olarak hazırlanmalıdır.
• 9132 Veri Matrisi Kodlamasına ilişkin kalite gereklilikleri. Havacılıkta kullanılan metalik parçaların işaretlenmesiyle ilgilidir. (Data Matrix Quality Req’ts for Parts Marking). Üç şekilde yapılır noktasal iğneleme (dot peening), lazer işaretlemesi (Laser Marking) ve elektro-kimyasal yapıştırma (Electro-Chem Etching) Dot peening Laser Marking Electro-Chem Etching
• 9133 Havacılık yedek parçalarının kalifikasyon prosedürü (Qualification Procedure for Aerospace Standard Parts).
• 9134 Tedarik Zinciri Risk Yönetimi Rehberi (Supply Chain Risk Management Guideline).
• 9136 Temel neden analizi ve problem çözme (‘Root Cause’ Analysis and Problem Solving)
• 9138 İstatistiksel yöntemler ve örnekleme yöntemleriyle ürün kabulü (Statistical Product Acceptance).
• 9145 İleri Ürün Kalite Planlaması (Advanced Product Quality Planning- APQP / Üretim parçalarını Onaylama süreci Production Part Approval Process- PPAP)
• 9146 Yabancı Nesne Hasarı (Foreign Object Damage – FOD). Uçağa yabancı olan veya uçakla ilgisi olmayan nesnelerin verdiği hasarlar. Çöpler, serbest bırakılan eşyalar, el aletleri vb. diğer eşyalar, aletler, araçlar gereçler.
• Tamir edilemez uçak malzemeleri (Unsalvageable Material). Bu tür parçaları kontrolünde bulunan personel söz konusu parçaları elinden çıkarmadan önce tekrar kullanılmaz hale getirmelidir.
• 9162 (Aerospace Operator Self-Verification Programs) Ürünlerin kalite kontrollerinin Kalite İnspektörleri yerine her bir vardiyada çalışan makine operatörleri tarafından “kişisel muayene yapmak suretiyle” (self-verification) gerçekleştirilmesine yönelik programlar. Kalite inspektörlerinin sayısı azaltmak ve görevi daha çok operatörlere devretmek. Kayıt formları, gözlem ve muayeneler, tepki
gösterme ve iyileştirme planları vb. gibi).